Beşiri ilçe Kaymakamlığının desteğiyle toplanıp turşusu yapılan kapari (kemberok), köylerde yaşayan kadınlara da gelir kaynağı oluyor.
Kapari bitkisinin dikenli yapısı nedeniyle toplama işlemi büyük emek gerektirirken, toplanan ürünler acısının giderilmesi için birkaç kez sudan geçiriliyor. Ardından turşu hâline getirilerek kavanozlarda satışa sunulan kapari, hem yöresel bir ürün olarak değerlendiriliyor hem de kadınların üretime katılmasına katkı sağlıyor.
Batman'da bu yıl 4'üncüsü düzenlenen Gastronomi Festivali'nde Beşiri Kaymakamlığı bünyesinde stant açarak ürünlerini sergileyen Beşiri Halk Eğitim Merkezi Müdürü Mehmet Aydemir, İLKHA muhabirine yaptığı açıklamada, kapari bitkisinin yetişme alanları, faydaları, toplanması ve işlenmesi hakkında bilgi verdi.
Mehmet Aydemir
"Batman'ın kırsal bölgelerinde doğal olarak yetişiyor"
Aydemir "Kapari bitkisi, Güneydoğu Anadolu, Ege ve Akdeniz bölgelerinde yetişen yarı endemik bir bitkidir. Mayıs ve haziran aylarında yetişir. Yetişme süresi yaklaşık 1 buçuk, 2 ayla sınırlıdır. Sıcağı seven kapari, özellikle Akdeniz ikliminde, yazları sıcak, kışları ılık ve yağışlı geçen bölgelerde yetişir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde de özellikle yazların sıcak olduğu alanlarda yetişmeyi sever. Kapari, ekimi yapılmadan doğada kendiliğinden yetişen doğal bir bitkidir. Batman'da özellikle Beşiri'nin kırsal kesimlerinde, Kozluk'un bazı bölgelerinde, Hasankeyf ve Gercüş taraflarında yetişir." dedi.
"Yörede Kemberok adıyla tanınıyor"
Kapari bitkisinin halk arasında farklı isimlerle tanındığını belirten Aydemir "Kapari, halk arasında deve dikeni ve gebere otu gibi isimlerle bilinir. Bölgemizde Kürtçe (Kemberok) adıyla tanınır. Birçok kişi çocukluk dönemlerinde bu bitkiyle karşılaşmıştır. Ancak ülkemizde endüstriyel alanda yeterince değerlendirilememiştir. Özellikle tıp ve eczacılık sektörlerinde tercih edilen bir bitkidir. Beşiri'de, Kaymakamlığın destekleriyle kapari bitkisinin değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Bitkinin yetiştiği dönemlerde köylerde yaşayan kadınlara geçim kaynağı oluşturmak amacıyla mayıs ve haziran aylarında kadınlardan kapari satın alıyoruz. Beşiri Kadın Girişimi aracılığıyla bu bitkileri değerlendiriyor, turşusunu yaparak kavanozlara koyuyoruz." ifadelerini kullandı.
"Kaparinin toplaması zahmetli, işlenmesi emek istiyor"
Kapari bitkisinin tıp ve eczacılık alanlarında kullanıldığını ve çeşitli faydalarının bulunduğunun ifade edildiğini belirten Aydemir "Kapari bitkisi özellikle tıpta ve eczacılık sektöründe kullanılmaktadır. Şeker hastalığını dengeleyici bir yapısı olduğu, kalbe ve cilt hastalıklarına iyi geldiği söylenir. Özellikle şeker hastalığı olan kişilere bu bitkiyi tavsiye ediyoruz. Beşiri Kadın Girişimi'nde kaparinin satışını da yapıyoruz. Kapari bitkisinin toplanması biraz zordur. Bitkinin dikenli olması nedeniyle toplayan kadınlar ellerine eldiven takarak çalışıyor. Oldukça zahmetli olan toplama işlemi tek tek gerçekleştiriliyor. Toplanan kapariler getirildikten sonra suya konuluyor ve acısının giderilmesi için suyu her gün değiştiriliyor. Yaklaşık 7-8 defa suyu değiştirildikten sonra turşusu yapılıyor, kavanozlanıyor ve satışa sunuluyor." diye konuştu.
"Tüketiminde ölçülü olunması gerekiyor"
Kapari bitkisinin tüketim şekli ve miktarı hakkında da bilgi veren Aydemir "Kapari, içerdiği sodyum oranı yüksek olduğu için sınırlı tüketilmelidir. Günlük bir veya iki yemek kaşığı tüketilmesi tavsiye edilir. Garnitür olarak, salatalara katılarak veya sade şekilde doğrudan yenilebilir. Ancak sodyumu yükselttiği için tüketim miktarına dikkat edilmelidir. Kapari bitkisinin özellikle D vitamini açısından zengin olduğu belirtilmektedir. Güneşe çıkamayan ve D vitamini alamayan kişilerin bu bitkiyi tüketerek D vitamini takviyesi sağlayabileceği ifade edilmektedir. Ayrıca cilt hastalıklarına ve migrene iyi geldiği de söylenmektedir. Bazı insanlar bunu deneyerek faydasını gördüklerini belirtmektedir." şeklinde konuştu.
"Kadınlara gelir kaynağı oluşturuyor"
Kapari bitkisinin bölgede yeterince tanınmadığını dile getiren Aydemir "Kapari bitkisi çok tanınmadığı için vatandaşlar bu bitkiye karşı biraz mesafeli yaklaşabiliyor. Ancak gönül rahatlığıyla kullanabilirler. Bu bitkinin toplanması, işlenmesi ve dağıtılması çalışmalarını Beşiri Kaymakamlığının katkılarıyla yürütüyoruz." dedi.
İLKHA