Cîgirê Serokê Giştî yê HÜDA PARê û Parlamenterê Dîlokê Şahzade Demîr, di civîna çapemeniyê ya ku li Civata Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê (TBMM) li dar xist de; ji siyasetên "rêya xelet" yên DEM Partiyê ku dayikên Kurd ên Misulman dike amûr heta vegerandina navên dîrokî, ji ambargoya vîzeyê ya DYA'yê ya li ser Filistîniyan heta hegemonya dolarî, derbarê rojeva navxweyî û derve de daxuyaniyên girîng dan.
Peyama derbasbûnê ya ji bo erdheja li Rihayê
Demîr destpêka daxuyaniya xwe bi peyama derbasbûnê ji bo hemû welatiyên ku ji erdheja 5,4 mezinahiya wê ku navenda wê navçeya Qarakopriya Rihayê bû û li gelek bajaran hat hîskirin re dest pê kir û got: “Hêvî û duaya me ya herî mezin ew e ku li gorî agahiyên yekem ên ji qadê hatine, tu windahiyên canî, birîndarbûn an jî hilweşîneke giran çênebûbe. Xwedayê Mezin welatê me, miletê me û hemû mirovahiyê ji her cure afat û karesatan biparêze. Ji hemû gelê me yê herêmê re careke din derbasî bibe.”
“Dayikên Kurd ên Misulman dikin amûrê emelên xwe yên siyasî yên qirêj”
Demîr bal kişand ser ku dayikên fedakar û ciwan dixwazin ji bo projeyeke fesadiyê ya cîhanî bibin amûr û wiha got: “Nirxên me yên exlaqî, avahiya malbata me û rêgezên me yên Îslamî; bingeha civak û şaristaniya me pêk tînin. Lê belê îro, DEM Partiya ku îdîa dike gelê Kurd temsîl dike, ji bo rewayiyê bi dest bixe, dayikên Kurd ên Misulman ên ku bi bawerî û nirxên xwe ve girêdayî ne dike amûrê emelên xwe yên siyasî. Rêya cinsî ya xelet ku tu mirovê me yê bi nirxên xwe ve girêdayî pesend nake, dixwazin bi riya dayikên me yên fedakar asayî û rewa bikin.”
“Divê dawî li faaliyetên hemû avahiyên xeraker ên bi fondarên biyanî tên xwedîkirin bê anîn”
Demîr diyar kir ku faaliyetên bi vê rengî ku armanca wan xira kirina ciwanan û teqandina saziya malbatê ye parçeyek ji plana cîhanî ye û got: “Divê li dijî hemû lingên van torên fesadiyê yên di nav me de bi biryardarî têkoşîn bê kirin; hemû yapıyên xeraker ên ku bi fondarên biyanî tên xwedîkirin divê bêne deşîfrekirin û dawî li faaliyetên wan bê anîn.”
“Em ê avahiya malbata xwe nekine qurbana ferzkirinên xelet”
Demîr got: “Em ê rê nedin ku baweriya me û avahiya malbata me bibe qurbana ferzkirinên xelet” û wiha domand: “Ji bo parastina rûmeta dayikên me û mîrasa manewî ya civaka me, em ê bi biryardarî têkoşîna xwe berdewam bikin.”
Demîr bal kişand ser girîngiya parastina nasnameya dîrokî ya bajar û cihên sembolîk û bang kir ku di serî de Balafirgeha Sabiha Gökçenê û Girê Pierre Loti, navên ku di bîra hevpar a civakê de nerehetiyê çêdikin û bi rastiyên dîrokî re naguncin, li gorî mîrasa çandî ji nû ve bêne berçavderbas kirin.
“Xwedî li navên xwe yên dîrokî derkevin”
Demîr bal kişand ser ku xwedîderketina miletê ya li dîrok, çand û şaristaniya xwe, tenê bi parastin û veguhastina nirxên ku ji raburdûyê stendine ji bo nifşên paşerojê pêkan e û got: “Navên bajar, qad, gir û navendên me yên veguhastinê jî parçeyekî girîng ê vê bîra dîrokî ne. Ji ber vê yekê, em bawer dikin ku divê navên ku bi nasnameya me ya dîrokî û çandî re naguncin ji nû ve bêne berçavderbas kirin û hestiyariyên raya giştî bêne berçavgirtin.”
“Navên nîqaşdar ên di bîra hevpar de divê bêne berçavderbas kirin”
Demîr diyar kir ku di serî de navê Balafirgeha Sabiha Gökçenê ya li Stenbolê, navên ku di bîra hevpar a civakê de dibin sedema nîqaş û nerehetiyan divê bêne berçavderbas kirin û got: “Raboriya leşkerî ya Sabiha Gökçenê ku bi Komkujiya Dêrsimê re tê peywendîdarkirin û nîqaşên dîrokî yên derbarê vê dönemanê de jî divê bêne berçavgirtin. Di navlêdana cih û saziyên giştî de, divê nêzîkatiyek ku hestiyariyên dîrokî û bîra hevpar a civakê li ber çavan digire bê pejirandin.”
“Divê Girê Pierre Loti ji nû ve wekî Girê Îdrîsê Bîtlîsî bê navkirin”
Demîr bang kir ku li Eyüpsultana Stenbolê navê Girê Pierre Loti ji nû ve bibe “Girê Îdrîsê Bîtlîsî” û wiha axivî: “Tê zanîn ku ev cihê ku di çavkaniyên dîrokî de wekî Girê Îdrîsê Bîtlîsî tê nasîn, ji sala 1934an vir ve bi navê Pierre Loti hatiye navkirin. Divê ev cihê dîrokî ji nû ve wekî ‘Girê Îdrîsê Bîtlîsî’ bê navkirin. Zindîhiştina navên kesayetên me yên dîrokî dê alîkariyê bide avakirina pêwendiyeke bihevre di navbera raburdû û îroya me de û parastina bîra me ya dîrokî.”
“Xwedîderketina li raburdûya me, berpirsiyariya me ya li hemberî nifşên paşerojê ye”
Demîr banga parastina mîrasa dîrokî li rayedaran kir û got: “Em saziyên peywendîdar û rayedaran vedixwînin ku belgeyên dîrokî, mîrasa çandî û hestiyariyên civakê li ber çavan bigirin û navên behsa wan tê kirin ji nû ve berçav derbas bikin. Xwedîderketina li raburdûya me, zindîhiştina kesayetên me yên dîrokî û mîrasa me ya çandî, berpirsiyariya me ya li hemberî nifşên paşerojê ye.”
“Ambargoya vîzeyê ya DYA’yê, xespkirina mafê temsîliyetê yê gelê Filistînê ye”
Demîr nedeana vîzeyê ya DYA’yê ji bo rayedarên Filistînî da ku beşdarî Civata Giştî ya Neteweyên Yekbûyî (NY) bibin wekî xespkirina maf pênase kir û axaftina xwe wiha domand: “Dema ku dengê Filistîniyan di NY’yê de jî tê fetisandin, şêweyakirina paşeroja Xezeyê bi riya 'Lijneya Aşitiyê' ya ku di pêşengiya Serokê DYA’yê Donald Trump de ye, bi eşkereyî nîşan dide ku icraatên vê saziyê ne ji bo gelê Filistînê, tenê ji bo berjewendiyên rejîma siyona re xizmetê dikin.”
“Divê welatên Îslamê di Lijneya Aşitiyê de îradeya Filistînê biparêzin”
Demîr li dijî siyasetên yekalî yên DYA’yê bang li cîhana Îslamê kir û ev daxuyanî da: “Helwesta welatên Îslamê yên di Lijneya Aşitiyê de cihekî krîtîk hildigire. Di serî de Tirkiye, divê welatên Îslamê helwesta xwe ya di nav lijneyê de ji bo parastina mafên rewa yên gelê Filistînê, xurtkirina îradeya siyasî ya dewleta Filistînê û ji bo ku biryarên derbarê paşeroja Xezeyê de bi berçavgirtina îradeya Filistîniyan werin girtin, bi awayekî bandor bikar bînin. Nêzîkatiya yekalî ya DYA’yê an jî têgihîştineke ku berjewendiyên rejîma siyona lê diyarker bin divê neyê pejirandin.”
Demîr her wiha bikaranîna hêza fînansî û hegemonya dolarî ya DYA’yê ya mîna çekekê ku aboriya dewletên serbixwe dike armanc rexne kir û diyar kir ku ambargoyên ji Kûbayê heta Îranê tên sepandin û cezayên CAATSA yên li ser Tirkiyeyê mekanîzmayên zordestiyê ne ku hişmendiya hiqûqa navneteweyî tune dihesibînin.
“Ermancgirtina aboriya welatên serbixwe, eşqiyatiya cîhanî ye”
Demîr bal kişand ser ku DYA hêza xwe ya fînansî mîna çekekê bikar tîne û welatên serbixwe dike armanc û got: “Ev pergala zordestiyê ya ku li Kûbayê gel mehkûmî tariyê dike, li Îranê dibe sedema qeyranên giran û Tirkiyeyê ji ber tercîhên wê yên bergiriya rewa bi cezayên CAATSA’yê dike armanc, bi gefên cezayên duyemîn li ser welatên sêyemîn jî zextê dike. Dewletên serbixwe tên neçar kirin ku têkiliyên xwe yên bazirganî yên bi cîranên xwe re bi dawî bikin û bi tora şantajê ya cîhanî tên dorpêçkirin.”
Çareserî: Yekîneyên dravî yên herêmî û serbixweyiya fînansî
Sonsiz Demîr behsa pergala aborî ya cîhanî û cezayên DYA’yê kir û bang kir: “Li dijî zordestiya ambargoya aborî ya DYA’yê ya li ser Îranê, di serî de Tirkiye divê welatên herêmê helwesteke zelal û hevpar nîşan bidin. Ev mekanîzmaya gefê ku li ser serdestiya dolarî ya di bazirganiya cîhanî de ava bûye, hiqûqa navneteweyî û serweriya neteweyan tune dihesibîne.
Riya şikandina vê pergera wesayetê; ava kirina pergaleke aborî ya serbixwe, adil û berdewam e. Berbelavkirina bazirganiya bi yekîneyên dravî yên herêmî re, geşkirina pergalên daxuyaniya herêmî û ava kirina binesaziyên fînansî yên serbixwe yên ku dê bazirganiya bi cîranan re biparêzin, hêmanên bingehîn ên ewlehiya aborî ne. Di serî de Tirkiye, em hemû aktorên herêmî vedixwînin ku bi ava kirina bazarên hevpar dawî li girêdayiya dolarî bînin û hevkariyeke xurt ku dê serbixweyiya fînansî bixe bin ewlehiyê derhal bixin rewşê.”