Qezaya Diyarbekiri Çermug de, mehlaya Tepe de Camiya Xanbaşı ya tarihiye ku mimariya cı ya dewrê Osmanlı ra dîkkat ancena, nêzdiyê 4 serran o xebatê cı yê restorasyonî dewam kenê labelê hema nêqedyayê. Welatdaşê ku seba xebatanê dergan ibadetê xo cayanê bînan de kenê, teleb kenê ku kemasiyê camiye bêrê pırkerdene û restorasyon vaxtêko zaf kilm de biqediyo.
Cemaatê camiye va ku eno 4 serran de cayên ku ameyê vıraştışe, mimariya camiye de nêşonê pıro; cayê destmejgirotişî û hewşê hewceyiye zi kulturê mıntıqan û medeniyeta İslamî rê nêşonê. Cemaatî reaksiyon mojna ku seba çi nê xebatan de dîkkat nêkerdo nê çiyan.
'Zaf kemasiyê camiye estê'Muhtarê Mehlaya Tepe Fadil Şeker zi dergbiyena nê pratikî rê reaksiyon mojna û va ku Camiya Xanbaşı camiyanê qezayê yê herî pîlan û tewr zaf cemaatê cı estê ra yeka.
Fadil Şeker
Muhtar Şekerî va ku tev de 4 serran o xebatê restorasyonî dewam kenê labelê reyna zi zaf kemasiyê camiye estê: "Nıka na camiye camiyeka merkezî ya. Qezaya ma de camiyanê tewr pîlan ra yeka û cemaatê cı zaf vesi yo. Nêzdiyê 4 serran o restorasyonê na camiye dewam keno. Reyna zi wextêko ma ewnenê, kemasiyê na camiye zaf zêde yê. Bitaybetî banê cı ra awe tarîna (pılûsena). Na awe ra ver, fekê mahfilî de kufbiyayış ameyo meydan. Fekê çêberan de zaf valayi (vengiye) esta, no zi beno sedem ku heywanê bijehrî bêrê zerrî. Fekê roşnan (penceran) de zi valayi estê. Zıme (zıwistan) do hewayêko zaf serd bêro zerrî. Avizeyê cı seba na avayi (mimarî) minasib nîyê. Tesisatê elektriki de zaf sıkıntı esto. Nêzdiyê 20 avizeyî estê û nê tenya girediyayê 2 prizanê. No zi şênno bibo sedemê adıri (yangıni)."
Şekerî va ku cıbiyena (kewtışê) tuvaletanê cêniyan û camêrdan dıme bi dıme (kêlek bi kêlek) vıraştışê cı rast nîyo: "Nıka na camiyeka pîla û seba na camiye tenya 6 lavabo û tuvaleti vıraştê. No zi bes nîyo. Zewbî (hira) zi, verok ku na camiye ya, cıbiyena tuvaletanê cêniyan û camêrdan yanê kêlekê yewbînan de vıraştış zaf xato. Seba ku banikê (saçakê) cı çniyê, cıbiyena tuvaletan de sıkıntı beno. Peşiya tuvaletan de nêzdiyê 100 metrekare ca esto, lazımo ku uca bêro xebetnaynê."
Mehmet Emin Çengiz
Rûniştvananê mehlaya ra Mehmet Emin Çengizî zi va ku verê coy (reyna verên de) înan rê vato 'restorasyon do aşma teşrînê peyênî (kasım) de bıqediyo', labelê tev de 4 serri vêniyarê (ravêrdê) zi camiye hema seba ibadetî nêbıbı a. Çengizî teleb kerd ku na xebate vaxtêko zaf kilm de bıqediyo.
Gazi Yalçın
Esnaf Gazi Yalçınî zi va ku nêzdiyê 4 serran o ê dukan de namêj kenê. Yalçınî ard ziwan ku bitaybetî aşmanê amnanî (wisari) de seba ku caêko minasib yê ibadetî çniyo, ê zaf sıkıntı ancenê.
Eşref Karakuş
Lazımo ku emniyet (hehemîyet) bıdê camiya tarihiye"Welatdaşan ra Eşref Karakuşî zi wia qese kerd: "Camiya ma, dewrê Osmanlı ra menda û camiyeka tarihiya. 4 serran o restorasyonê na camiye nêqedyeno û no zi yew sıkıntiyêko pîl o. Eke vacê Serokkomar (Cumhurbaşkanı) do bêro naca, xebatan hema zêde bilez kenê. Eno zaf cemaat cewr û sıkıntı anceno. Hocayê ma çiyêku destê înan ra yeno kenê. Weqfî, o emniyetê ku hewayê wılayetanê rocawani (batı) de danê tariyî, wele (keşke) hiri (hebek) zi bıdê naca. Va na mağduriyeta ma bıqedînê.
Kasım Dayan
"Va xebatan bilez (pêt) kerê"Kasım Dayanî zi va ku xebatî bêdızen (bêusûl) şonê ver û seba kemasiyanê banî (tewe) reyna zi zerrîya camiye de awe tarîna. Dayanî wia va:
"Lazımo ku qezaya Çermugî rê wayîr veciyê. Tarix ma de esto labelê her cıhet ra kemasiyê ma estê. 4 serran o na camiye fealiyet de nîya. Seba mesrafê naca, pulêko (perêko) zaf zêde —normal ra 10 qat zêde— ameyo dayene labelê hema zi nêqediyaya. Miyanê çarşî de, veşaye amnanî (wisari) de ma namêj kenê. Xebatê restorasyonî yê ku lazımo 1-2 serran de bıqediyên, seba çi hema nêqediyayê? Banê cı nêvıraşto, camiye damlama kena (awe pılûsena). Sorumluyê nê çî kî deryar de yê? Hema-hema vıraştışê cı pêro zey pîne (yama) yo. Yew roje xebetiyenê, yew hefte nêxebetiyenê. Pîne kerdış ra na xebate nêbena. Zıme (zıwistan) de seba ke awe pılûsena, banî ser o branda nê. A branda zi nıka erd de ya. Nêzdiyê 5 serran o dewam keno, camiya ma hema zi nêqediyaya. Eke rayedarî nêşênnê nê bıkırê, ma şênnê xo miyan de pule (pere) top kerê û xo rê bıkırê."