Ramanli, ku pirsek nivîskî pêşkêşî Serokê Meclîsê kir û ji Wezîrê Pîşesazî û Teknolojiyê Mehmet Fatih Kacir bersiv xwest, hişyarî da ku sînordarkirina veberhênanên nû tenê bi Anadolîya Navîn re di heman demê de plankirina dûrxistina barê pîşesaziyê ji herêma Marmarayê dê newekhevîyên herêmî kûrtir bike.

"Ev gaveke girîng e ji bo zêdekirina kapasîteya hilberîna me"

Ramanli diyar kir ku destpêşxeriya qada veberhênanê ya nû gaveke girîng e di hevsengkirina belavkirina cîhî ya pîşesaziyê de û got, "Pêşniyara ku ji hêla Wezareta Pîşesazî û Teknolojiyê ve ji bo afirandina 16 deverên veberhênanê yên pîşesaziyê yên nû ku bi tevahî 59.000 hektar li 13 bajarên vedihewîne, gaveke girîng e di zêdekirina kapasîteya me ya hilberînê û hevsengkirina belavkirina cîhî ya pîşesaziyê de. Veguhestina pîşesaziyê ji kombûna zêde ya li Havza Marmarayê ber bi herêmên hundirîn ve wekî nêzîkatiyek nenavendî ya baş tê hesibandin ji hêla rîska erdheja Stenbolê ya tê texmînkirin û berdewamîya lojîstîkî ve."

"Berhevkirina veberhênanan bi tenê li Anadoliya Navîn metirsiya bêkariyê li Rojhilat û Başûrê Rojhilatê Tirkiyeyê zêde dike"

Ramanli, bal kişand ser belavbûna herêmî ya herêmên pîşesaziyê yên nû û got, "Tê dîtin ku beşek girîng a herêmên pîşesaziyê yên nû hatine ragihandin li Herêma Anadoliya Navîn kom bûne; û gelek wîlayetên Rojhilat û Başûrê Rojhilatê Anadoliyê, bi taybetî Êlih, ku bi nifûsa xwe ya ciwan, kapasîteya hilberînê û cihê xwe yê erdnîgarî yê ku ji bo bazarên Rojhilata Navîn vedibe, xwedî girîngiyeke stratejîk e, nayên hesibandin. Dema ku kêmkirina barê pîşesaziyê li Marmarayê tê plankirin, sînordarkirina kapasîteya nû tenê bi Anatoliya Navîn re dibe ku xetera bêkarbûna hêza kar a ciwan li Rojhilat û Başûrê Rojhilatê Anatoliyê zêde bike û newekheviyên pêşkeftina herêmî kûrtir bike."

Parlamenterê HUDA PARê Serkan Ramanli ji Wezîr Mehmet Fatîh Kacîr xwest ku bersiva van pirsan bide:

-Gelo Wezareta we berfirehkirina rêbaza "veguhestina pîşesaziyê/nemerkezî" ya ku armanc dike zexta pîşesaziyê û rîska erdhejê li Herêma Marmarayê kêm bike, ji bilî Anatoliya Navîn, ji bo ku daxwazên veberhênanê li Rojhilat û Başûrê Rojhilatê Anatoliyê jî di nav xwe de bigire, nirxandiye? Di vê çarçoveyê de raporek analîza gengazbûn/bandorê hatiye amadekirin? Ger wisa be, dîrok, çarçove û encamên sereke yên raporê çi ne?

-Dema destnîşankirina herêmên pîşesaziyê yên nû, nêzîkbûna erdnîgarî ya parêzgehên Rojhilat û Başûrê Rojhilatê Anatoliyê bi bazarên wekî Iraq, Îran û Sûrîyeyê re wekî avantajeke lojîstîkî û hinardekirinê hate hesibandin? Ger wisa be, kîjan pîvan û nîşane hatin bikar anîn?

-Li Rojhilat û Başûrê Rojhilatê Anadoluyê, ku tê gotin ji ber fikarên ewlehiyê bi têra xwe nehatiye pêşxistin, gelo ji bo afirandina deverên veberhênana pîşesaziyê yên nû, digel merhaleya niha ya pêvajoyê li gorî armanca "Tirkiyeya Bê Teror û Herêma Bê Teror" xebatek berdewam heye?

-Gelo avakirina herêmeke pîşesaziyê ya nû ya rezerv a bi vî rengî di rojeva Wezareta we de ye ji bo wîlayetên wekî Êlih, Riha û Mêrdînê, ku di temînkirina erdê pîşesaziyê de tengav in? Ger wisa be, dem û mezinahîyên qada ku tê pêşbînîkirin çi ne?

-Pîvanên sereke ji bo destnîşankirina Herêma Anatoliya Navîn di destnîşankirina 16 herêmên pîşesaziyê yên nû de çi ne? Ji tevahî 59.000 hektar, çend ji sedî ji bo veberhênanên pîşesaziyê yên ku ji herêma Marmarayê werin veguhastin hatiye veqetandin?

-Gelo nexşeyek/îndeksek rîskê ya pir-pîvanî ku rîskên erdhej, lehiyê û karesatên têkildarî avhewayê bi hev re li ber çavan digire, di destnîşankirina deverên pîşesaziyê de hatiye bikar anîn? Ger wisa be, çi rêbaz, çavkaniyên daneyan û nirxên eşik hatine bikar anîn?

-Ma Wezareta we ji bo rûbirûbûna metirsiya koçberiya sermaye û hêza kar a herêmî ji Êlih û bajarên derdorê ber bi rojava ve ji ber kombûna veberhênanan li hinek herêman polîtîka/teşwîq/tedbîr hene? Pêşbîniyên û armancên Wezareta we (karûbar di salan de, li gorî sektoran, li gorî Herêma Pîşesaziya Rêxistinkirî) ji bo karmendgirtina ciwanan li van herêman çi ne?

-Ji bo piştgiriya binesaziya enerjî, av, girêdanên trênê, navendên lojîstîkê û hêza kar a jêhatî ji bo deverên pîşesaziyê yên nû, kîjan veberhênanên giştî têne plankirin? Saziyên berpirsiyar ên van veberhênanan, modela fînansekirinê û bernameya pêkanînê çi ne?

-Li wîlayetên ku deverên pîşesaziyê yên nû têne plankirin, gelo plansaziyek yekgirtî ya jêhatîbûn/kar bi dibistanên navîn ên pîşeyî, kolejên pîşeyî û zanîngehan re hatiye kirin? Ger wisa be, protokol, beş/qadên hedefgirtî û mekanîzmayên hevberdana mezûn-kar çi ne? (ÎLKHA)