Pisporê Psîkiyatriyê Dr. Alptekin Çetin: "Bi tikekê dest pê dike, jiyanan belav dike"

Pisporê Psîkiyatriyê Dr. Alptekin Çetin, der barê bandorên kesane, malbatî û civakî yên girêdayîbûna qumara sanal (virtual gambling addiction) de nirxandinên girîng kirin. Dr. Çetin anî ziman ku ev girêdayîbûn di demeke kurt de di jiyana rojane ya kesan de guhertinên berbiçav çêdike û rûtînên jiyanê têk dibe.

Çetin destnîşan kir ku bi taybetî di adetên xerckirina pereyan de kontrol winda dibe; têkiliyên malbatî û civakî lawaz dibin, di nîzamê xewê û jiyana kar de jî pirsgirêkên giran derdikevin holê. Wî bal kişand ku pirsgirêkên aborî ne tenê bandorê li kesê bi xwe, lê rasterast li derdora wî/wê jî dikin.

Lêgerîna dîtina pereyan derdikeve pêş

Dr. Çetin diyar kir ku di qonaxên pêşketî yên girêdayîbûnê de, kes dikeve nava lêgerîneke dijwar a dîtina pereyan û wiha got:

"Zêde tê dîtin ku kes ji bo sedemên madî bi mirovên li derdora xwe re têkiliyê datîne û wan pereyên ku bi dest dixe, dîsa ji bo lîstina qumara sanal bi kar tîne."

Dr. Çetin anî ziman ku di vê demê de rewşa derûnî ya kesî bi giranî xira dibe, berpirsiyariyên rojane tên piştguhkirin, pirsgirêka baldarî û belavbûna hişî derdikeve holê.

Pêvajoya dermankirinê bi piralî tê plankirin

Dr. Çetin destnîşan kir ku dermankirina qumara sanal bi teşhîsa rast dest pê dike û di serî de asta girêdayîbûnê, giraniya nexweşiyê û bandora li ser jiyana rojane bi hûrgulî tê nirxandin. Wî got ku dermankirin ne tenê bi yek alî ye:

• Di rewşên guncaw de dermankirina bi dermanan (pharmacotherapy) tê bikaranîn.

• Psîkoterapî ya ku di bin çavdêriya psîkologên pispor de tê kirin, yek ji hîmên bingehîn ên tedawiyê ye.

• Di hinek rewşan de dermankirina bi hişyarkirina mêjî (brain stimulation) jî li planê tê zêdekirin.

• Heke rîsk zêde be, dibe ku nexweş li nexweşxaneyê were razandin.

Armanc başbûneke mayînde ye

Dr. Çetin anî ziman ku di pêvajoya tedawiyê de avakirina têkiliyeke bi ewle di navbera pispor, nexweş û xizmên nexweş de gelekî girîng e. Wî diyar kir ku ev pêvajo ne midaxileyeke kurtedem e; dibe ku 6 meh, salek an jî hîn bêtir bidome. Armanca wan ne tenê bidawîkirina girêdayîbûnê ye, lê ji nû ve avakirina kalîteya jiyana kesî ya mayînde ye.