Derket holê ku agirbesta ku piştî çend hefteyan aloziyê li Rojhilata Navîn hat ragihandin, bi planeke berfireh a 10 maddeyî ya ku ji teref Komara Îslamî ya Îranê ve hat pêşkêşkirin, hatiye piştgirîkirin. Pêşniyara ku ji teref Serokê Emrîkayê Donald Trump ve bi eşkereyî hatiye qebûlkirin, nîşan dide ku rêveberiya Washingtonê, ji ber ku di warê erdê de negihîştiye encaman, neçar maye ku serî li dîplomasiyê bide.

Trump diyar kir ku pêşniyara ku ji hêla Îranê ve hatiye şandin "bingeheke guncaw ji bo danûstandinan" e, di heman demê de qebûl kir ku nakokiyên di navbera her du aliyan de bi piranî hatine çareserkirin. Ev daxuyanî wekî nîşanek hate şîrovekirin ku Îran bi tundî berxwedana xwe ya li ser erdê tîne ser maseya danûstandinan.

Li gorî raporên di çapemeniya Îranê de, pêşniyar ne tenê agirbestek demkî ye, lê nexşerêyek berfireh e ku armanc dike çareseriyek mayînde bibîne.

Xalên sereke yên pêşniyarê pabendbûna Amerîkayê bi nearîşkarbûna li dijî Îranê, rakirina hemû dorpêçan û qebûlkirina çalakiyên nukleerî yên Îranê ne. Wekî din, bidawîanîna hemû biryarnameyên NY û Ajansa Enerjiya Atomî ya Navneteweyî di nav şertên bingehîn ên Îranê de ye.

Komara Îslamî ya Îranê her wiha daxwaza tezmînatê ji bo êrîşên ku lê hatiye kirin dike û tekez dike ku divê Emrîka hebûna xwe ya leşkerî li herêmê bi dawî bike û li hemû cepheyan şer û pevçûnan rawestîne.

Yek ji aliyên herî girîng ên pêşniyarê Tengava Hurmuz bû. Li gorî pêşniyarê, Îran dê kontrola xwe li ser tengavê bidomîne di heman demê de mekanîzmayek ewle ji bo transîta navneteweyî ava bike. Ev yek wekî hêmanek girîng ji bo ewlehiya enerjiya cîhanî derket holê.

Nirxandinên di çapemeniya navneteweyî de jî tekez kirin ku pêşniyara Îranê "planeke çareseriyeke berfireh" ji bo aştiyeke mayînde ye. Plan, ku bi rêya Pakistanê hatiye ragihandin, wekî pêşkêşkirina çarçoveyek berbiçav ji bo bidawîanîna şer hatiye wesifandin.

Ev hemû pêşketin nîşan didin ku Komara Îslamî ya Îranê berxwedana xwe ya leşkerî veguherandiye serkeftinek dîplomatîk, û careke din nîşan didin ku Emrîka, tevî gotinên xwe yên demdirêj ên tehdîdane, neçar maye ku li ser maseya danûstandinan rûne. (ÎLKHA)