3. Yargı Paketi olarak adlandırılan “Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanun Tasarısı” TBMM Genel Kurulu`nda kabul edildi. Birçok konuda tartışmaları da beraberinde getiren 3. Yargı Paketi ile Özel Yetkili Mahkemeler (ÖYM) de şartlı olarak kaldırıldı. Bununla birlikte yargıda birçok değişikliler yapıldı. Peki, hukukçular bu değişiklikleri nasıl yorumladı? Yargıda asıl sorunun zihniyet sorunu olduğunu dile getiren Avukat Emin Güneş, “Önemli olan zihniyetin değişmesi, zihniyet değişmediği süreçde değiştirilen tek şey isimler olur. Yine keyfi uygulamalar ve kararlar devam eder, mağduriyetler yaşanır” şeklinde konuştu
YARGI BİLDİĞİNİ OKUYOR
Özel Yetkili Mahkemelerin kaldırılmasının hiçbir anlam ifade etmeyeceğini söyleyen Güneş, “Önemli olan uygulayıcılarla ilgili problemlerin çözülmesidir. Yani hâkimlerin adil yargılama mevzuatını doğru uygulamalarıdır. İnsanı tatmin etmeyen, uygulama aşamasıdır. Dolayısıyla asıl problem zihniyet sorunudur. Örneğin bu toplumun değerlerini hiçe sayan yargıçlar var. Hükümet yargıda bir takım iyileştirmeler yapma çabası içinde. Özellikle tutuklular için, gerekçesiz tutuklamaların olmaması gerektiğini söylüyor. Ama görülüyor ki yargı bu konuda yine bildiğini okuyor. Haksız tutuklama ve gözaltılarda, çok açık bir şekilde mağduriyetlerin yaşandığı dosyalarda; kasta yakın bir kusur varsa ve bu dosyalar ile ilgili hâkimlere dokunulmadığı sürece yapılacak her türlü düzenleme bir fayda getirmeyecektir” dedi.
ELLE TUTULUR BİR DÜZENLEME YOK
3 Yargı Paketinde somut, elle tutulur bir değişikliğin olmadığını dile getiren Güneş, sözlerini şöyle sürdürdü; “İnsanı rahatlatabilecek bu çok iyi oldu, ‘artık hâkim ve savcılar keyfi davranamayacak’ diyebileceğimiz bir madde göremiyorum. Değişen tek şey isim ve şekil oldu. Uygulamaya ciddi anlamda el atamıyorlar. Hâkimlere yargı yolunun açılması durumunda tatmin olurum. Ancak tam tersine suçluların lehine olan suçu teşvik edici, insanların mustarip olduğu noktalarda daha çok risk oluşturacak değişiklikler yapılıyor. Örneğin kamuda yolsuzluk yapanları daha çok güvenceye aldılar. Bir kamu görevlisi neden izne tabi olarak yargılansın ki? Eğer bir yolsuzluk söz konusu ise ‘Kamu görevlisi mahkûm oluncaya kadar gözaltına alınamaz’ diyebilirsiniz. Ama ‘yargılaması izne tabi olsun’ derseniz sorun çıkar. Belki yolsuzluğu amiriyle beraber yapmışlardır ve suç adamın üzerine kalmıştır. O amir onun yargılanmasına izin verir mi?”
3. YARGI PAKETİNDE YER ALAN BAZI DEĞİŞİKLİKLER
- Mecliste kabul edilerek yasalaşan önergeye göre, 250. maddesiyle yetkili mahkemeler yürürlükten kaldırılıyor. Yeni yapının adı, Terörle Mücadele Kanunu (TMK) 10. maddesiyle yetkili mahkemeler olacak.
- Ergenekon, Balyoz ve KCK gibi davalara, `kesin hükümle sonuçlandırılıncaya kadar` Özel Yetkili Mahkemeler bakmaya devam edecek. Ancak bu davalara bakan hâkimler, önlerindeki dosyalar bitmediği için yeni kurulan mahkemelerde görev alamayacak.
- 28 Şubat gibi soruşturma aşamasındaki dosyalar, yeni mahkemelere devredilecek. Silahlı terör suçları ile devletin bütünlüğü, anayasal düzen ve hükümete karşı işlenen suçlar için savcılar izin almadan soruşturma açabilecek. Görevi sırasında çıkar amaçlı yolsuzluk, çete ve uyuşturucu gibi diğer suçlara karışan kamu görevlileri hakkında ise genel usul hükümlerine göre izin şartı getiriliyor. İzin verilmezse yargılama duracak.
- Savcıların yetkileri kısıtlanıyor. Ayrıca yürütülen soruşturmalarda `özgürlük hâkimi` uygulamasına geçilecek. Buna göre tutuklama gibi özgürlüğü sınırlayıcı kararları davaya bakan hâkimin dışında bir hâkim verecek.
- Yeni dönemde Özel Yetkili Mahkemelerin görevine giren suçlarda tutukluluk süresi yine 10 yıl olarak uygulanacak.
- Yeni sistemde savcı artık suç mahallinin bulunduğu yerdeki savcılığa talimat yazısı göndererek, gerekli işlemlerin yapılmasını isteyebilecek. Savcılar görev yaptığı ilin dışına çıkarak arama veya sorgu da yapamayacak.
- Soruşturma ve kovuşturma esnasında avukat sınırlaması kalktı. Avukatlar dava dosyasından kopya alabilecek. Ancak bunun tek istisnası hâkim kararı olması. Hâkimler duruşmalardan avukat atamayacak. Güvenlik gerekçesiyle duruşmalar başka yerlerde yapılabilecek. Açılan davalara Adli Tatil’de de bakılacak.
- Mahkemelerde evrak büroları oluşturulacak.
- Danıştay’ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı dava sayısı azaltıldı. Rüşvet suçunun dışında irtikâp ve nüfuz ticareti gibi suçlar yeniden düzenlendi.
- Basılmış eserler yoluyla işlenen veya bu kanunda öngörülen diğer suçlarla ilgili ceza davalarının bir muhakeme şartı olarak günlük süreli yayınlar yönünden 4 ay, diğer basılmış eserler yönünden 6 ay içinde açılması zorunlu olacak.
- Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kişi, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak. Bu gizlilik ihlali haberleşme içeriklerinin kaydı suretiyle gerçekleşirse, ceza bir kat artırılacak.
- Kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaları, taraflardan herhangi birinin rızası olmaksızın bir aletle dinleyen veya bunları bir ses alma cihazı ile kaydeden kişi, 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasına çarptırılacak.
- Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kişiye, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek. Gizlilik, görüntü veya seslerin kayda alınmasıyla ihlal edilirse ceza bir kat artırılacak.
- Kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri hukuka aykırı olarak ifşa eden kimse, 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası alacak. Fiilin basın ve yayın yoluyla işlenmesi halinde aynı ceza uygulanacak. (Emrah Tel - DOĞRUHABER)