Uzm. Dr. Elyesa Karaca ê ku diyar kir nemaze di kuwerimînên ku her dem dubare dibin, bi êşê re derbas dibin an jî demeke dirêj derbas nabin de divê ew teqez ji aliyê pisporan ve bê nirxandin, wiha got: "Têkildarkirina kuwerimînê tenê bi zêde xwarina xwarinê re ne rast e. Ji nexweşiyên sîstema herisandinê (sindirimê) heta guherînên hormonî gelek sedem dikarin bibin sedema vê tabloyê."

Karaca ê ku anî ziman kuwerimîna mîdeyê ku di awayê rageşî, zext, hesta tijîbûnê ya di zik de û carna jî di awayê werimîna ku bi çavan tê dîtin de derdikeve holê, dikare bi awayekî cidî bandorê li qalîteya jiyana rojane bike, diyar kir ku beşeke girîng a kesên saxlem jî serdem bi serdem rastî vê pirsgirêkê tên.

Sedema herî belav gaza rûvîyan e

Karaca ê ku diyar kir sedema herî zêde ya kuwerimîna mîdeyê gaza zêde ya ku di rûvîyan de çêdibe ye, destnîşan kir ku nemaze kuwerimînên ku piştî xwarinê çêdibin dikarin bi sîstema herisandinê re elaqedar bin.

Karaca ê ku anî ziman ku pir lezgîn xwarina xwarinê, vexwarina mîqdarek zêde ya xwarinê an jî hestiyariya li hemberî hin xwarinan dikare vê rewşê xurt bike, destnîşan kir ku di encama nehezkirina hin karbohnîdratan de di rûvîyan de fêrmantasyona zêde dikare çêbibe û ev yek dibe sedema gaz û kuwerimînê.

Karaca ê ku bal kişand ser wê yekê ku laktoz, fruktoz û hin genim/dehl dikarin di kesî de dijwarîya herisandinê çêbikin, diyar kir ku bêhevsengiyên di bakteriyên rûvî de jî dikarin kuwerimîna mîdeyê zêde bikin.

Qebizbûn û hêdîbûna herisandinê jî dikarin kuwerimînê çêbikin

Karaca ê ku got kuwerimîna di zik de tenê ji gazê çênabî, anî ziman ku kombûna naverokê ya di sîstema herisandinê de jî sedemeke girîng e. Nemaze di kesên ku qebizbûnê dijîn de diyar kir ku dirêjmayîna pîsatiyê (dîskê) di rûvîyan de pêşveçûna xwarinên nû dijwar dike û ev yek di zik de hesta tijîbûnê çêdike.

Karaca ê ku diyar kir hêdîbûna tevgerên rûvîyan, hin nexweşiyên mîde-rûvîyan, astengiyên rûvîyan û xerabûnên motîlîteyê jî dikarin bibin sedema giliyên kuwerimînê, bal kişand ser wê yekê ku di demên dawî de stendina bilez a giraniyê (kîloyê) jî bi zêdekirina qebareyê li herêma zik, di kesî de hesta kuwerimîna berdewam çêdike.

Di hin rewşan de dikare bibe nûçegihanê nexweşiyên cidî

Karaca ê ku anî ziman kuwerimîna medeyê ya ku demeke dirêj berdewam dike û gav bi gav xira dibe carna dikare nîşana pirsgirêkên girîng ên tenduristiyê bide, diyar kir ku civîna şilavê (avê) di zik de, iltîhabên mîde û rûvîyan, nexweşiyên pankreasê û kêm caran jî hin cureyên penceşêrê (qansêrê) dikarin bi kuwerimînê xwe nîşan bidin.

Nemaze di rewşên ku nîşaneyên wekî tayê, vereşînê, xwênçûnê, êşa tund an jî windakirina kîloyê pê re hene de diyar kir ku divê bêyî ku dem bê windakirin serlêdana saziyeke tenduristiyê bê kirin.

Ji bo kêmkirina ku werimînê di jiyana rojane de divê çi bê kirin?

Karaca ê ku diyar kir ji bo kêmkirina kuwerimîna medeyê hin guherînên şêwazê jiyanê dikarin gelekî bibandor bin, anî ziman ku xwarina lîfê ya bes, vexwarina ava bol û tevgera birêkûpêk piştgiriyê didin sîstema herisandinê .

Karaca ê ku diyar kir hêdî xwarina xwarinê, baş cutina wê û dûrketina ji xwarinên zêde hatine karkirin jî dikarin kuwerimînê kêm bikin, anî ziman ku hin çayên giyayî û probiyotîk dikarin piştgiriyê bidin herisandinê.

Karaca wiha axivî: "Kuwerimîna zik piraniya caran pirsgirêkeke demkî be jî, di qada ku pir dubare bibe, ji hefteyekê dirêjtir bikişîne an jî nîşaneyên wekî êş, ta û vereşîn pê re hebin divê teqez serlêdana pisporekî bê kirin. Dîtina sedema li jêr, gava yekem a tedawiya rast e."

Ger nîşane dirêj bibin divê îhmal neyên kirin

Karaca ê ku bal kişand kuwerimîna mîdeyê pirsgirêkeke belav e ku qalîteya jiyana mirov dadixe, diyar kir ku ji bo kesan dê bifayde be ku bişopînin ka piştî kîjan xwarinan giliyên wan zêde dibin û di dawiya axaftina xwe de lê zêde kir ku di dema pêdivî de nîzama xwarinê dikare di bin kontrola pispor de ji nû ve bê plansazkirin.