Bikaranîna dermanan a ne bi awayekî rast, dikar e ku bandora dermankirinê kêm bike û her wiha bibe sedema pirsgirêkên cuda yên tenduristiyê jî.

Teknisyenê dermanxaneyê Şeneser Demirel, noqteyên ku divê welatî di dema bikaranîna dermanan de balê bikişînin serê nirxand.

“Divê li gorî ku bijîşk (doktor) dibêjin bê bikaranîn”

Demirel destnîşan kir ku bikaranîna dermanan di doz û saetên ku bijîşk diyar kirine de girîng e û got: “Nêxweş di mijara bikaranîna dermanan a li gorî ku bijîşk dibêjin de tên hişyarkirin. Pêwîst e derman di saetên diyar de, di hinek rewşan de heta di deqeya xwe de bên bikaranîn. Lê belê girîngiya ku pêwîst e nade vê mijarê. Di mijara bikaranîna dermanan di dema xwe de û dema ku pêwîst be navberdanê de jî divê meriv baldar be. Piştî her kontrolê, bijîşk nexweşan di vê mijarê de agahdar dikin.”

Şeneser Demirel

Demirel destnîşan kir ku divê dermanên cuda bêyî pêşniyara bijîşk neyên bikaranîn û got: “Heke nexweş bixwaze dermanekî din ê ku bijîşk pêşniyar nekiriye bikar bîne û di vê mijarê de bi dermanxaneyê re şêwir bibe, di serî de divê bijîşk bêt agahdarkirin. Ji bo nimûne, nexweşekî ku nirxên wî/wê nizm de ne heke bê dermanxaneyê û ji bo vê rewşê daxwaza pêşniyara dermanan bike, em di serî de çêdikin ku ew bi bijîşkê/a xwe re bipeyive. Piştre heke pêwîst be em jî dikarin bibin alîkar.”

“Doza dermanan gelekî girîng e”

Demirel destnîşan kir ku bikaranîna dermanan a ji hewcedariyê zêdetir dikare bibe sedema bandorên neyînî yên cûrbecûr û got: “Verişandin û lihevketina mîdê, di nav bandorên neyînî yên dermanan de ne. Wekî din dermanên ku dibin sedema zikçûnê jî hene. Ji ber vê yekê girtina dermanan a ji hewcedariyê zêdetir her dem bi zirar e. Heke kesekî bi xeletî derman zêde girtibe divê demildest serî li bijîşk bide an jî serdana dermanxaneyê bike. Di rewşeke wiha de em nexweş agahdar dikin û hewl didin ku rê li ber derketina her pirsgirêkê bigirin.”

Demirel teqez kir ku doza dermanan ji bo bandora dermankirinê girîngiyeke mezin hildigire û wiha got: “Doza dermanan gelekî girîng e. Ji bo derman faydeyê bide laş, divê di doza rast de bê bikaranîn. Di rewşa kêm bikaranîna derman an jî bikaranîna li gorî biryara kesê bixwe de, faydeya ku tê rawestandin nayê peydakirin. Kesê ku biryara bikaranîna derman dide divê bijîşk be.”

Demirel diyar kir ku divê welatî li gorî agahiyên ku ji derdorê dibîzen dermanan bikar neynin û axaftina xwe wiha bi dawî kir: “Divê welatî bi agahiyên devkî tevnegerin û li gorî pêşniyarên ku ji kesên derdora xwe girtine dermanan bikar neynin. Bê guman di derdora wan de dikarin xebatkarên tenduristiyê hebin lê belê ya girîng li vir ew e ku ji bo agahiyeke saxlem û rast, mirov bi bijîşk an jî dermanxanevan re şêwir bibe.”