Bajarê Cizîrê, ji bajarên kevnare ye. Bajarê Nebî Nûh(‘e,s) e, bajarê Melayê Cizîrî, seyrangeha Şêx Ehmedê Xanî û warê gelek şêx û mîran buye. Her wiha kelha Cizîrê jî pir kevn e. Gelek mekanên din yên dîrokî jî li bajêr hene.
Kelha Cizîrê, ji teref wezareta Çand û Tûrîzmê ve, di derenca yekem de seha sît hatiye îlan kirin. Ji ber vê yekê jî, li ser kelhê xebata restorekirinê dest pê kir.
Wekî tê zanîn, Kelha Cizîrê bi navê Birca Belek tê zanîn. Di kelhê de, qismên mîna bîna Hemîdiye, hepsa Mem û Zîn, deriyê bişêr hene. Qomandariya Tabûra Eskeriyê 35 sal di kelhê de bicîh bûbû. Du sal berê, tabûr ji kelhê bar kiribû.
Berî niha jî Medresa Sor ya Melayê Cizîrî, hatibû te’mîr kirin û ji îbadetê re hatibû vekirin. Tê de Nimêjên terawîh, hatibûn dest pê kirin. (Ferman Çiyayî/Bangaheq)