Ahmed Şara derbarê Kurdên Sûriyê de fermanek îmze kir
Serokkomarê Sûrîyeyê Ahmed Şara derbarê Kurdên Sûriyeyê de fermanek serokatiyê ya ji heşt maddeyan pêk dihat derxist. Di fermanê de tekez li ser wê yekê hat kirin ku Kurd beşek bingehîn û yekparçeyî yê gelê Sûrîyeyê ne.
Şara diyar kir ku welatiyên bi eslê xwe Kurd beşek ji gelê Sûrîyeyê ne û nasnameya wan a zimanî jî beşek yekgirtî ya nasnameya neteweyî ya Sûrîyeyê ye.
Şara tekez kir ku nasnameyên çandî û zimanî yên Kurdan jî hêmanek yekgirtî ya nasnameya neteweyî ya Sûrîyeyê ya piralî û yekgirtî pêk tînin, û di xurtkirina yekîtiya neteweyî û garantîkirina mafên çandî û sivîl ên hemî welatiyên Sûriyeyê de bal kişand ser rol û berpirsiyariya dewletê.
Fermana 13emîn a Serokatîya Sûrîyê ji bo sala 2026an ev maddeyan dihewîne:
"Maddeya 1: Welatîyên Kurd ên Sûrîyeyê wekî beşek bingehîn û yekpare ya gelê Sûrîyeyê têne hesibandin. Nasnameyên wan ên çandî û zimanî beşek ji nasnameya neteweyî ya Sûrîyeyê ya piralî û yekgirtî ne.
Maddeya 2: Dewlet soz dide ku pirrengiya çandî û zimanî biparêze; di çarçoveya serweriya neteweyî de ew mafê welatîyên Kurd, ji bo parastina mîrat û hunerên xwe û pêşxistina zimanê xwe yê dayikê garantî dike.
Maddeya 3: Zimanê Kurdî wekî zimanekî neteweyî tê nasîn. Li herêmên ku nifûsa wan a girîng a Kurdan e, hînkirina wê di dibistanên dewletê û taybet de wekî derseke bijarte an jî di çarçoveya çalakîyên perwerdehî û çandî de destûr e.
Maddeya 4: Hemû qanûn û tedbîrên îstîsnayî yên ku ji serjimêriya giştî ya sala 1962an li parêzgeha Hesekê derketine, bi vê yekê têne betalkirin. Hemû welatiyên bi eslê xwe Kurd ên li axa Sûrîyeyê dijîn, tevî yên ku qeydkirina wan hatiye rawestandin, hemwelatîbûna Sûrîyeyê werdigirin; wekheviya tevahî di maf û erkên wan de tê garantîkirin.
Maddeya 5: "Cejna Newrozê (21ê Adarê) li hemû herêmên Komara Erebî ya Sûrîyeyê wekî cejneke neteweyî ya sembola bihar û biratiyê wekî betlaneyeke giştî ya bi meaş tê ragihandin.
Maddeya 6: Medya û saziyên perwerdehiyê yên dewletê mecbûr in ku gotarek neteweyî ya berfireh qebûl bikin. Hemû şêweyên cudakarî û dûrxistinê li ser bingeha etnîkî an zimanî bi qanûnê qedexe ne. Kesên ku parçebûna neteweyî teşwîq dikin dê li gorî qanûnên heyî werin cezakirin.
Maddeya 7: Wezaret û saziyên peywendîdar dê talîmatên pêwîst ên rêveberiyê der barê bicîhanîna bendên vê fermanê de di warên desthilata xwe de bidin.
Maddeya 8: Ev ferman dê di Rojnameya Fermî de were weşandin û di roja weşandina wê de ew ê bikeve meriyetê.”
Ew rastîya ku rêvebirîya Ahmet Şara tenê destûr da ku zimanê Kurdî wekî dersek bijarte li dibistanan were hînkirin û ji bo ku zimanê Kurdî bibe zimanê perwerdeyê an jî zimanekî fermî gav neavêtiye, xuya ye ku bi giranî ji bandora Tirkiyeyê li ser rêvebirîyê derdikeve. Hewldanên Tirkiyeyê yên ji bo binpêkirina mafên mirovan ên bingehîn ên Kurdan li her derê, bi karanîna PKKê wekî hincet, nîşan dide ku helwesta dijminane ya rejîma Kemalîst a sedsalî li hember Kurdan bêguher dimîne, bêyî ku nav, reng, an nêrînên partîyên ku tên ser desthilatê çi bin.
Ew rastî ku Sûriyê wekî komara erebî tê binavkirin nîşan dide ku ew ji dewletên neteweperest û şovenîst ên heyî ne pir cuda ye. Mixabin, ol hîn jî ji hêla hin kesan ve wekî amûrek ji bo parastina desthilatdariyê tê bikar anîn. Wisa xuya dike ku ji rabirdûyê ti ders nehatine girtin, û polîtîkayên ku bi giranî li ser înkarkirina Kurdan, ji bilî hin mafên sembolîk, hatine avakirin, dê demekê bidomînin, nemaze bi bandora Tirkiyeyê.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.