Hesen el-Turabiyê ku him ji rêberên Îslamê û him jî Rêberê Partiya Kongreya Xelk yê Sûdanê bû ji ber qrîza qelb li Hartûmê li nexweşxanê di 84 saliya xwe de jiyana xwe ji dest da.

Hesen el-Turabiyê ku di sala 1932an de li bajêra Kassalaya Sudanê ji dayik bû bi qasî ku di dîroka Sûdanê de ciheke girîng girtibe jî bi heman awayî digel fikr û ramanên xwe di nava ummeta Îslamê de jî xwediyê cihekê girîng bû.Turabiyê ku xeza Îxwanûl Muslîmun dişopand li Sûdanê siyasetmedarekî tesîrdar bû.

Turabiyê ku ji ber fikr û ramanên xwe bênavbir dihat girtin û wî diavêtin zindanan di derheqê Emrîka da diyar kiribû ku ‘Emrîka şeytanê ku hatiye wicûdê ye.’

Turabiyê ku demekê li Îngilîstan û Fransayê perwerdehiya hiqûqê dîtiye  dewrekî di nava sefên Îxvana Sûdanê de cihê xwe girt û dûvre Cepheya Millî ya Îslamî saz kir.Turabî ji sala 1970an pê ve wek teorîsyenekî ku tesîrî li temamê hereketên îslamî kiriye dihat nasîn û teosrîsyenê Şoreşa Selameta Mîllî ya ku di sala 1989an de li Sûdanê çêbû bû.

Turabî nêzî 12 sala di girtîgehê de ma.Dost û hevalên wî her çi qas jê xwestibûn  da ku dev ji siyasete berde û  mutefekkîrbûna xwe şekil bide dewletê ew qet van teklîfan qebûl nekir.Turabiyê ku gelek berhemê wî hene him nava welêt û him jî derveyê welêt hat taqîpkirin.Turabiyê ku bi nasnameya xwe hiqûqî derdikeve pêş li gelek welatên Îslamî di nava xebatên makeqanûnê de cih girtiye.(İLKHA)