"Zemanêko winasî de ke tîcaret de raştî û erjê ahlakî zaf yenê munaqeşakerdene, temsîlkarê dinya karkerî zî bal ancenê ser ke ganî tîcaret her tim dı serê îtimat, raştî û qezencê helalî de bêro awakerdene."
"Serekê Şubeyê Batmanî yê Komeleya Sanayîkar û Karkeranê Heqî (HAKSİAD) Cemal Çetiz, eşqerakerdışê xo yê ke seba muxabîrê İLKHAyî kerd de, ahlakê tîcaretî, qezencê helalî û pîvananê ke ganî bazırganê Musulmanî pê bıcıwîyê ser o erjandî kerdî."
"Cemal Çetizî dîyar kerd ke ganî weşîya tîcaretî de raştî, îtimat û qezencê helalî esas bêrê gırewtış."
"Çetizî îfade kerd ke ganî bazırganê Musulmanî tîcaretê xo goreyê pîvananê İslamî bıkın û va ke zûranî, hîle, xelatkerdenî û çemwextî (vêşançesmî) hem zirar danê merdıman hem zî danê komeyî (şarî)."
"Çetizî ard ziwan ke qezencê helalî de bereket esto û bang da karkeran ke qet dürüstîya xo xira nêkerê, heqê bînan bıpawê û xebatanê xo yê tîcaretî de ahlakê rind û nimûne yê Pêxemberê ma (s.a.v) seba xo bıkın rêber."
"Ma Musulmanî tîcaretî, weşîya Pêxemberê ma ya rinde ra mûsenê"
"Çetizî dîyar kerd ke bingeyê fehmê înan yê tîcaretî de nimûneya Pêxemberê ma (e.s.v) esta û wina va:"
"Ma Musulmanî tîcaretî, weşîya Pêxemberê ma Aleyhîsselatü Vesselamî ya rinde ra mûsenê. Ehemîyetê ke Pêxemberê ma (e.s.v) da aborî (ekonomî) û tawsîye ile pîvanê ey yê ahlakê tîcaretî ke seba eshabanê xo vatê, şertê herî girîng ê nê karî yê. Çaçan ke ma nînan wanenî, çîyê ke ganî yew bazırganê Musulmanî weşîya xo de bıklo, rastî yenê verê çimanê ma: Senî bıklo, senî bıcıwîyo, senî tîcaret bıklo, senî bıgêro, senî bıroşo û hûqûqê ke ganî pê bıcıwîyo çî kî yê?"
Çetizî ard ziwan ke pîvanê raştîya Pêxemberê ma bi seserran o ke hetê merdıman ra yeno teqdîrkerdene û wina va: 'Pîvanê raştîya Pêxemberê ma, bin û çaharsey (1400) serrî yo ke Musulman û gayrîmüslim pêro merdımî bi weşbîyenî duman dikin; ma pêro nê çî zanyenî.'
"Rastîye ra kes vîndî nêkeno"
"Çetizî ard ziwan ke eke hûqûqê tîcaretî yê İslamî bêro bîyene, do her kes qezenc bıkero û wina va: 'Eke ma ahlakê tîcaretî yê ke Resulullah Aleyhîsselatü Vesselamî ma rê tawsîye kerdî pê bıcıwîyê û sey Musulmana hûqûqê tîcaretî yê İslamî bıpawê, bawer bıkên ke do her kes qezenc bıkero. Yanî rastîye ra kes vîndî nêkeno. Merdımê ke vîndî kenê; êyê ke hîlebazî û sahtekarî kenê yan zî şaş şınê yê; nê ke rast cıwîyenê, êyê ke tîcaretê şaş kenê. Êyê ke vanê "ez hîna zaf qezenc bıkera" û çemwextî (vêşançesmî) kenê.'"
"Çîyo ke şıma seba xo nêwazenî, kesê bînî rê zî nêkerên"
"Çetizî dîyar kerd ke ganî yew Musulman weşîya tîcaretî de wayîrê empatî bîyo û va: 'Yew Musulman, çîyo ke seba xo nêwazeno, ganî kesê bînî rê zî nêkero. Çîyo ke şıma nêwazenî kesê bînî şıma rê bıkero, şıma zî kesê bînî rê nêkerên; empatî rone.' "
"Çetizî bal ant qeydeyanê tîcaretî yê bingeyî ser û wina dewam kerd:"
" 'Çaçan ke şıma bi raştî tîcaret kenî, wextê gırewtış û rotenî de qeydeyê ke ganî şıma dîqqet bıkın estê; yanî ma do tîcaretê xo de zûran nêvajî. Seba ke ma hetê bînî bandor bıkın, zaf qsey nêkerên. Ma do malê xo heddê cı ra zêde medê pîro. Çaçan ke ma gêrenî zî, seba ke bi fîyatêko hîna nizm bıgêrî, ma do malî xira nêkerî. Ma do muşterîyê ke yeno nêxapînî, bi hestanê ey kay nêkerî. Ganî ma bızanî ke yew şaşîya ma, dıha kî beno ke bîyo sebebê dûrıkewtışê nê merdımî yê dînê İslamî ra.' "
"Mendbi ke ez İslamî bi 50 centî bıroşî"
"Çetizî fehmkerdışê xo de cî da anekdotêka (hîkayeyka) ke girîngîya raştîye ansa verê çiman û qsey kerd ke yew gayrîmüslimî seba ke ahlakê Musulmana bımûso, dumanê yew Musulmanî fîna:"
" 'Rojêk, şofêrê mînîbusî seba ke ey bıpêwo, bi zandene 50 cent zêde pulê peyhesabî dano cı. Merdım ewnîyeno pulî ra, keno kîsê xo û şıno. Verê cı ewnîyeno ke zêde gırewto. Vano ke "Yaxw de se beno, 50 cent zêde ameyo, çîyê nêbeno". Labelê dıma vano ke "Nê, no mı rê heram o, ez do nê fîna dıma cı û peşn bıda". Roja bîn şıno verê wayîrê mînîbusî û vano: "Doh şıma pulê peyhesabî hındık zêde da mı". Wayîrê mînîbusî zî vano: "Bi raştî mi şıma pêwa. Mı waştêne ez biba Musulman û mı waştêne ahlakê Musulmana bımûsî". Serê nê çîyî de o merdımê Musulman zıra xo de vano ke: 'Mendbi ke ez İslamî bi 50 centî bıroşî.' "
"Helal de bereket esto"
"Çetizî dîyar kerd ke şaşîyê ke yenê kerdene tenê merdımî nê, komeyî zî nêweş kenê û va: 'Yanî şaşîyê ma tenê ma nêgêrenê; ma, nifşê ma, pêro Musulmana û bi raştî pêro merdıman gêrenê. Ma do bi raştî bixebitî, bi raştî qsey bıkın, bi raştî tîcaret bıkın. Ma do rayêka helal ra qezenc bıkın, heram ra dûrî kewî. Ma do helalî rê razî bî bın û heram ra sey adıra remî.' "
"Çetizî bal ant bereketiya qezencê helalî ser û wina va: 'Çarçoveya helalî bi raştî besa. Eke ma wazenî weşîya xo bıcıwîyê bê a ke ji raştîya ke Rebê ma ma rê mûna dûrî bikewî, no bi raştî caêko zaf hîra yo. Ü helal de bereket esto. Qezencê heramî çend zaf beno wa bıbo; bawer bıkên teberê cı xemılîyayî bıbo zî, bınê cı sey porî barî yo, bêbın o û hîç merdımî rê şadî û hizûr nêaneno.' "
"Tîcaretê xo bi raştî bıkın, xeyalanê kesê bînî merıznên"
"Çetizî bang da bazırgan û karkeran û qseyanê xo wina qedênay:"
" 'Çıkı de, bi taybetî ma veng danê pêro birayan û pîlanê ma yê ke bazırgan, tîcaretkar û karker ê: Tîcaretê xo bi raştî bıkın. Xeyalanê kesê bînî merıznên (mıranên). Raştîye ra dastar nêpılesnên (vîndî nêkerên). Bi karêko senık, wayîrê qanaatêko zaf bîn. Eke ma wina bıkın, bawer bıkên ke do hem ma qezenc bıkın, hem komeyê ma qezenc bıkero, hem zî do pêro merdımaye qezenc bıkero.' "