Li Deşta Mêrdînê yekem dirûna genim a werzê hat kirin
Li navçeya Artukluya Mêrdînê, yekem dirûna genimê ku hatibû çandin pêk hat. Kîloya genim ji 17 lîreyan hat pêşkêşkirina firotinê.
Li Mêrdînê ya ku xwediyê 3 mîlyon donim erdê berekete û pareke mezin a hewcedariya dexl û den û baqilatê ya welat peyda dike, yekem dirûna genim a werzê li navçeya Artukluyê hat kirin.
Genimê ku ji dirûnê hat bi dest xistin, li kamyonan hat barkirin û dest bi birina Navenda Sûka Dexl û Den a Qoserê hat kirin.
Genimê gundê Dara yê ser bi navçeya Artukluyê, ji aliyê endamê Komeleya Zaxireçiyan a Çîftçî Mehmet Adıgüzel zaxireçî Ali Oğuz ve, bi bihayekî sembolîk kîloya wê ji 17 hezar û 200 lîreyan ji Şamil Alhameed re hat firotin. Ji donimekî nêzîkî 600 kîlogram berhem hat girtin.
Serokê Komeleya Zaxireçî û Dexlûdenfiroşên Mêrdînê Mehmet Şerif Öter li ser dirûna hatî kirin axivî û diyar kir ku ji ber barana zêde ya îsal rekolte (hilberîn) pir xweş e.
"Encameke gelekî xweş e"
Öter anî ziman ku îsal berhem hem ji aliyê kalîteya taniyê (heb) hem jî ji aliyê berhemdariyê ve gihîştiye asta herî xweş a salên dawî û got: "Berî her tiştî, piştî hişkesaliya giran a ku ev 4-5 sal in li herêma me û li bajarê me rû dida, îsal dirûna genim a ku me li gundê gundewarî yê Oğuzê bi dest xistiye li ser xêrê be ji bo me hemûyan. Par li ser heman erdî qet dirûn pêknahatibû, lê îsal berhemên me hem bi kalîteya xwe hem jî bi berhemdariya xwe gihîştin asta herî xweş a salên dawî. Niha me ji donimekî nêzîkî 600 kîlo berhem girt; ev bi rastî jî encameke gelekî xweş e. Xwedê biparêze û van xweşiyan berdewam bike. Bi hêvî me ku di salên pêş de berhemên me hem ji aliyê kalîteyê hem jî ji aliyê berhemdariyê ve hîn çêtir bibin, Xwedê miletê me ji her cûre musîbet û afatan biparêze."
Öter li ser bihayê kirîna genim ê ku ji aliyê Ofîsa Berhemên Axê (TMO) ve hat ragihandin jî wiha axivî:
"Îro ji aliyê Ofîsa Berhemên Axê (TMO) ve bihayêî dema kirîna genim hat ragihandin. Hat diyarkirin ku biha 16 hezar û 500 lîre ye û li ser vê yekê dê 3 hezar û 14 lîre daxwaza piştgiriyê were dayîn. Lê belê, hîn diyar nîn e ka ev piştgirî dê tam di kîjan demê de û bi çi awayî were dayîn. Par jî daxuyaniyên bi vî rengî hatibûn kirin û hatibû gotin 'dê 2 hezar û 500 lîre piştgirî were dayîn', piştî wê bi gotinên cuda reqem hat guhertin û di destê cotkar de ji bo donimekî tenê 9 hezar û 800 lîre ma. Bi hêvî me ku îsal heman mexdûriyet rû nede. Niha ev pirs tê hişê mirov: Gelo ev biha baş e an na? Gava em li seranserê cîhanê dinêrin; li Ewropa, Asyaya Navîn, Qafqasya, Rûsya û Ukraynayê bihayê genim di navbera 220 û 320 dolaran de diguhere. Bihayên li cem me gava tên hesabkirin digihîjin nêzîkî 348-355 dolaran. Di xuyangê de mirov dikare bibêje ku genimê li welatê me ji bihayên cîhanê grantir e, lê werin bibînin ku cotkarê me yê cefakar ku genim hildiberîne, mixabin nikare heqê keda eniya xwe bi temamî wergire."
Öter bal kişand ser lêçûnên ketanê (girdî) yên cotkar û got: "Par bihayê kirînê yê TMOyê 13 hezar û 500 lîre bû, îsal bi zêdebûna sedî 22an derket 16 hezar û 500 lîreyî. Lê belê, zêdebûna li ser lêçûnên ketanê li ber çavan e. Di bihayê mazotê de sedî 70-80, di kûbreyê de jî di ser sedî 50yî re zem hat kirin. Hemû lêçûnên ku em ji bo hilberîna genim bi kar tînin bi navînî di navbera sedî 40 û 80yî de, ango nêzîkî sedî 60î zêde bûne, lê zêdebûna li ser bihayê berhemê me tenê sedî 22 ye. Bi van reqeman ne gengaz e ku cotkarê me debara xwe bike û heqê keda xwe bistîne."
Di dawiyê de Öter ji bo şewatên pûş û pahn (aniz) bang kir û ev tişt anîn ziman:
"Bi vê wesîleyê em bang li rayedaran dikin: Çi bi dayîna piştgiriyê be çi jî bi alîkariyên din be, divê teqez di vê polîtîkaya bihakirinê de serastkirinek were kirin û mafê cotkarê me were parastin. Divê em ji bîr nekin ku cotkar welinîmetê me ye. Heke cotkar nebe berhem li tarlê nabe, li ser sifreyên me xwarina ne herêmî û ne jî neteweyî çênabe; tîcaret nabe, fabrika naxebitin, her tişt li ser pişt û milên cotkarê me ye. Ji ber vê yekê ez ji vir bang li cotkarên me dikim: Ji bo xatirê Xwedê, ji kerema xwe re li hemberî şewatên pûş û pahn gelekî baldar bin. Şewata pûş tenê tarlê naşewitîne, paşeroja me, hêviyên me û keda me ya 12 mehan jî dişewitîne. Par di wê şewata ku li navçeya me ya Şemrexê (Mazıdağı) rû da de bi dehan welatiyên me jiyana xwe ji dest dan. Xwedê careke din wan êşan nîşan nede. Şofêrên me, her kesê ku li gundewaran bi wesayîtê an jî bi peyatî rêwîtiyê dike; ji kerema xwe re qonaxên cixareyan (îzmarît) û maddeyên ku zû dadidibin nav tarlan û pûşelokan neavêjin. Qonaxeke cixareyê, kontakê elektrîkê an jî bîskek bêberpirsyarî; bes e ku hemû destkeftî û paşeroja cotkarê me yê ku tevî çol û zarokên xwe li tarlê cefayê dikişîne tune bike. Ev berhem serweta me ya neteweyî ne. Divê her kes destê xwe deyne ser wijdana xwe, hişyar û baldar be."






Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.