Serokê Giştî yê HÜDA PARê Zekeriya Yapıcıoğlu: Me edebiyata biratiyê pir kir, êdî em mecbûr in ku hiqûqa wê ava bikin
Serokê Giştî yê HÜDA PARê Zekeriya Yapıcıoğlu, derbarê pêvajoya 'Tirkiyeya Bêteror' de peyam da û weha got: 'Me edebiyata biratiyê pir kir, êdî em mecbûr in ku hiqûqa vê yekê ava (tesîs) bikin.
Yapıcıoğlu, di Kongreyên Asasî yên 5an ên navçeyên Şahinbey û Şehitkamil ên partiya xwe de bang li partiyî û raya giştî kir.
Yapıcıoğlu yê ku di kongreyên li Navenda Kongre û Hunerê ya Şahinbeyê hatin lidarxistin de axivî; di serî de derbarê pêvajoya 'Tirkiyeya Bêteror' de, li ser mijarên wekî destûra bingehîn (makekanûn) nû, aborî, saziya malbatê, ciwanî, xerabûna di siyasetê de û qirkirina (jenosîd) ku li Xezzeyê berdewam dike, peyamên girîng dan.
Yapıcıoğlu ku destpêka axaftina xwe ji bo armanca kongreyan veqetand, destnîşan kir ku kongre tê wateya nûbûn, tezebûn, guhertina alayê û pêşbaziya xizmetê.
Yapıcıoğlu ev îfade bi kar anîn: 'Pêvajoyên kongreyan nûbûnek, xwineke teze, pêşbaziya alayê û pêşbaziya xizmetê ye. Xizmetên ku hinek birayên me heta îro kirine, belkî em ê ji niha pê ve di qadên cuda de bibînin. We di kongreyên gelek partiyan de dîtiye ku kursî li hewayê difirin, kulm diaxivin, deng bilind dibin û mirov bi hev re nîqaşê dikin. Ev rewş bi rastî cihê xemgîniyê ye. Di demekê de ku rojeva milet hîn jî tengasiya debarê (aborî) ye, Gaze ye, malbat e û ciwanî ye; em navendên giştî yên partiyan dibînin ku hewl didin rojeva xwe bikin rojeva milet û hevdu bi xiyanetê, diziyê, pavyonvaniyê û sûcdariyan tawanbar dikin. Em hemû bi hev re vê yekê bi îbret temaşe dikin.'
'Ev pêşbaziya alayê û pêşbaziya xizmetê ye'
Yapıcıoğlu anî ziman ku ew şukrê Xwedê dikin ku xwediyê hawirdoreke weha ya xebatê ya jidil û hevalên fîdakaran e û wiha peyivî: 'Li navçeya me ya Şehitkamilê, kesên ku heta niha li ser vê kursiyê rûniştine û hîn jî li Entabê rûniştî ne, her kes îro li vir e û xizmetên xwe didomînin. Li navçeya me ya Şahinbeyê jî serokê navçeyê yê damezrîner û hemû birayên me yên ku me hinekî berê navên wan hejmartin, xizmeta xwe berdewam dikin. Di vê salona kongreyê de em nimûneya herî xweş a vê yekê dibînin. Hemû wekî ku dibêjin, «Ez li vir im û berdewamî xizmetê me.» Em bi ciwanên xwe, bi serokên xwe yên berê yên ku piştî dewra wezîfeya serokatiyê xizmetê nehîştine serbilind in û ji Rebbê xwe re şukr dikin. Li navenda giştî jî rewş wusa ye. Hewldan, xîret, jidilbûn (samîmiyet) û îhlasa birayên me alîkariya Xwedê Teala kişandiye û alîkariya Xwedê gihîştiye. Em her roj fersend û îmkanên xwe zêde dikin, partiya xwe mezin dikin, doza xwe digihînin bêtir mirovan û di rêya xwe de dimeşin. Ev pêşbaziya alayê ye, ev pêşbaziya xizmetê ye. Em ê bi hev re pêşbaziyê bikin lê em ê di xêrê de pêşbaziyê bikin. Em ê alîkariya hev bikin û li ser qencî û teqwayê pêşbaziyê bikin. Înşallah heta ku em weha bin, ev doz dê her mezin bibe.'

"Me li Entabê rêjeya dengên xwe ji sedî 116 zêde kir"
Yapıcıoğlu bal kişand ser ku rêjeya dengên wan ji du qatî bêtir bilind bûye û weha got: "Li Entabê, di her du hilbijartinên dawî yên ku em bi nav û logoya xwe ketinê de –ku yek jê Hilbijartina Giştî ya Parlamenteriyê ya 2018an û ya din jî hilbijartina şaredariyê ya 2024an e– me dengên xwe ji sedî 116 zêde kirin. Ango rêjeya dengên me ji du qatî bêtir zêde bû. Me vê yekê bi rûniştina li navenda giştî û bi gotarên li ser ekranên televizyonan, bi axaftina li ser kürsiyan an jî bi çend parvekirinên li ser medyaya civakî pêknenî. Ev yek, bi xebata lehengên bêvên (bênav) rû da; ku derî bi derî geriyan, destê mirovan girtin û ketin nav dilê wan."
"Mafê çêkirina destûra bingehîn a gel e"
Yapıcıoğlu derbarê destûra bingehîn (Makeqanûn) de axivî û di axaftina xwe de cih da van îfadeyan: "Em ê ji bo belavbûna siyaseta dürüst bixebitin û wekî ku di nimûneyên xirab de tê dîtin, em ê rû bi rû nîşanî tevahiya Tirkiyeyê bidin ku ne mecbûr e siyaset wusa be. Rebbê min me bi ser bixe. Pirsgirêkên esasî yên vî welatî hene. Pirsgirêk û rojeva rastîn a milet heye. Yek ji pirsgirêkên me jî ev e: Tirkiye ji sala 1982an vir ve, ev 44 sal in bi destûra bingehîn a darbeyê tê birêvebirin. Tevî ku li ser vê destûra bingehîn bêtirî 20 guhertin hatine kirin jî, ruhê darbeker hîn jî berdewam dike. Heger milet dê xwe bi xwe birêve bibe, mafê çêkirina destûra bingehîn jî aydê milet û nûnerên wî yên rewa ye. Îro dema ku milet an jî wekîlên wî behsa çêkirina destûreke bingehîn a nû dikin, hinek kesên ku qaşo dibêjin em li dijî darbeker û darbeyan ne, dibêjin «Nabe». Dibêjin «Yên ku bi darbeyan hatine dikarin destûra bingehîn çêkin, lê hûnên ku bi hilbijartinê hatine naxwazin çêkin.» Em jî dibêjin ku; mafê vê miletî heye ku destûra xwe ya bingehîn çêbike. Şiyana wekîlên vê miletî jî heye ku destûreke weha çêbikin. Înşallah ev milet dê bigihîje destûreke bingehîn a sivîl, a ku layîqî wê ye, tevahiyek civakê hembêz dike, dadperweriyê peyda dike û her kes dikare bêje «Ê de ev welatê min e, ev rêveberiya min e, ev destûra min a bingehîn e»."
"Seremoniya danîna çekan hat lidarxistin"
Yapıcıoğlu destpêka pêvajoya feshkirin û danîna çekan a PKKê jî nirxand û wiha got: "Pêvajoya tasfiyekirina PKKê. Biryara fesxê girt lê gelo ev sepand (tetbîq kir) an neseand? Seremoniya danîna çekan hat lidarxistin. 30 kesan çekên xwe danîn. Kesên din ên ku çek di destê wan de ne çekên xwe danîn an nedanîn? Dê kîjan demê deynin? Dê rêziknameyeke qanûnî hebe an na? Ev tên axaftin. Me derbarê vê mijarê de pêşniyazqanûna xwe ya ji 11 xalan pêk tê, di meha Mijdara sala 2025an de pêşkêşî Birêz Serokkomar kir. Di destpêka meha Kanûnê de jî me pêşkêşî Serokê Meclîsê kir. Me pêşniyaza xwe wekî pêşnûme (taslak) ji partiyên siyasî yên din ên ku di Meclîsê de koma wan heye re jî şand. Me gote wan: «Bila ev bibe zemînek. Em li ser vê nîqaş bikin. Dibe ku hûn hinek xalên wê neecibînin, pêşniyarên we yên cuda hebin. Qet nebe em biaxivin.» Me pêşniyar kir ku heger pêkan be, wekî ku di komîsyonên di Meclîsê de hatine avakirin de, em pêşniyazqanûnekê bi yekdengî amade bikin û qanûneke ku her kes bikare li ser hevpar bibe bi hev re derxin. Lê belê gava ku ji partiyên din di vê mijarê de gaveke berçav nehat, me pêşniyaza xwe bi awayekî teknîkî wekî pêşniyazqanûn pêşkêşî Serokatiya Meclîsê kir."

"Heger hiqûqa biratiyê were binpêkirin û ev hiqûq nexme jiyanê, biratî zirarê dibîne"
Yapıcıoğlu weha axivî: "Li aliyekî pirsgirêka tundûtûjiyê (şiddet) ya ku zêdetirî 40 salan e berdewam dike heye. Her kes dixwaze ev dema tundûtûjiyê bi dawî bibe, ev nêzî 50 salî ye, êdî bes e. Bila xwîn nerije. Bila em enerjî û îmkanên xwe ji bo têkoşîna li dijî vê pirsgirêkê neqedînin. Li gel vê, pirsgirêka Kurd jî heye ku ev zêdetirî 100 salî ye li vî welatî tê axaftin. Ev mesele dikare bi awayên cuda were îfadekirin. Nitekim tê kirin jî. Birêz Serokkomar ji vê re got «Xurtkirina eniya navxweyî». Me jî got «Ji nû ve avakirina hiqûqa biratiyê». Sed carî şukr, têgeha hiqûqa biratiyê ket nav rapora Meclîsê jî. Belê, hiqûqeke biratiyê heye. Me edebiyata biratiyê pir kir. Lê belê êdî em mecbûr in ku hiqûqa wê jî ava bikin. Heger hiqûqa biratiyê were binpêkirin (çîgnekirin), mafên birayan li cih neyên anîn û ev hiqûq nexme jiyanê, biratî zirarê dibîne (zede dibe). Di rewşeke weha de jî navendên fitneyê dikevin dewrê. Divê em teqez biratiya xwe saxlem bikin û vê hiqûqê ava bikin."
"Beriya sala 1948an jî ji aliyê Îngilîzan ve anîn herêmê"
Yapıcıoğlu bal kişand ser ku terora siyonîst bêyî navber berdewam dike û tekez kir ku êrîş dê tenê bi Gazeyê re sîndordar nemînin.
Yapıcıoğlu ev îfade bi kar anîn: "Sîstema êrîşkar a siyonîst bi rastî ne îro dest pê kiriye. Sê sal berê bi Tofana Eqsayê re jî dest pê nekiriye. Siyonîst, berî ku xwe wekî dewlet ragihînin jî –ango beriya sala 1948an, piştî ku ji aliyê Îngilîzan ve anîn herêmê– bi çalakiyên terorî, tundî û êrîşan hewl dan ji xwe re qadan vekin. Îro jî sînorên îsraîla ku di sala 1948an de wekî dewlet ragihandin, ne diyar in. Sînoreke wan a diyarkirî tune ye û her dem hewl didin van sînoran berfireh bikin. Dema ku wan êrîşî Filistîn û Gazeyê kir, gelek kesan got, me jî got: Ev êrîş dê tenê bi Gazeyê re sîndordar nemînin. Paşê êrîşî Sûriye, Libnan, Qatar, Yemen, Îran û Iraqê kirin."
"Êdî hewcedariya veşartinê jî nabînin"
Yapıcıoğlu destpêka polîtîkayên berfirehkirinê yên rejîma dagirker nirxand û di vê çarçoveyê de bal kişand ser girîngiya xurtkirina eniya navxweyî:
"Niha bi eşkereyî dibêjin «Yek ji armancên me yên piştî vê, Tirkiye ye.» Êdî hewcedariya veşartina vê yekê jî nabînin. Berî êrîşa dawî ya li ser Îranê, li hinek kesan geriyan û gotin, «Gelo em dikarin ji hundir ve kê sor bikin (tehrîk bikin)? Kê rakin ser piyan? Em dikarin çekan bidin kê û kî dê li dijî dewleta Îranê şer bike û di refê me de cih bigire?» ku bi gotineke din, li mirovên firotan geriyan. Ev rewş fîşeke nîşander e. Berî ku bikevin cihekî an jî êrîş bikin, li hundir li mirovên ku dê bi wan re hevkariyê bikin digerin. Di encamê de, êdî ji aliyê her kesî ve hatiye fêmkirin û dest bi gotinê hatiye kirin ku divê eniya navxweyî bibe yek û were xurtkirin. Înşallah di vê rêyê de gavên bihêz werin avêtin. Em dibêjin ku berî wext derbas bibe divê em destê xwe zû bikin, û em hêvî û bendewariya xwe tînin ziman."

"Êrîş û astengkirina li ser Xezzeyê berdewam dikin"
Yapıcıoğlu destpêka geşedanên li Xezzeyê jî nirxand û diyar kir ku tevî ragihandina agirbestê jî êrîş û sûîkast berdewam dikin: "Li Gazeyê sûîkast berdewam dikin. Her çend tê gotin ku agirbest hatiye peydakirin jî, ji wextê agirbestê vir ve nêzî hezar birayên me yên Filistînî hatine şehîdkirin. Sûîkastên li ser kadroyên rêveber berdewam dikin. Ketina alîkariyên mirovî ya ji bo Xezzeyê hîn jî tê astengkirin. Destûr nayê dan ku tewra kîsekî çîmentoyê an jî kîloyek hesinê avahiyan jî bikeve hundir. Halbûkî li bajarê Şerm el-Şêx ê Misrê, maseyek hatibû avakirin ku Tirkiye jî di nav de bû. Komîsyonek bi navê Lijneya Aştiyê ya Gazeyê hatibû avakirin û peymanek hatibû îmzekirin. Li wir garantor jî xwedî herêm bûn. Li gorî vê peymanê, diviyabû ku rojane 600 kamyon malzemeyên alîkariyê biketana Xezzeyê. Lê belê îro hejmara kamyonên ku dikevin Xezzeyê li dor 120-130î ye. Ango, ne çaryeka (çar de yek) wê mîqdara ku divê hebe ye. Diviyabû ku birîndar û nexweşên giran derxistana derve. Bi rastî, hemû nexweşxaneyên li Xezzeyê hewceyî valakirinê ne. Ji ber ku li Xezzeyê nexweşxane nemane. Li Xezzeyê dermanekî rast û dirûst tune ye, av kêm e, xwarin kêm e. Nexweşxane û dibistan tune ne. Nêzî 20 hezar xwendekar hatine şehîdkirin, bêtirî hezar perwerdekar û mamosteyan jiyana xwe ji dest dane. Di demekê de ku Xezze di vê rewşê de ye û rejîma siyonîst tu sozên xwe bi cih neaniye, niha jî dixwaze ku HAMAS çekan deyne. Ango rejîma siyonîst dibêje: «Bila em rû bi rûyê tu berxwedanê nebin, gelê Gazeyê werin mîna mîhên qurbanê stûyê xwe dirêj bikin, em ê jî we yek bi yek serjê bikin; û hûn jî ey welatên Îslamî yên din, rûnin û li benda dora xwe bin.» Ev yek qet nayê qebûlkirin."
"Dibe sedema zêdebûna konkordato û îflasan"
Yapıcıoğlu derbarê aboriyê de jî nirxandin kirin û weha got: "Bi taybetî piştî hilbijartinên 2023an bernameyeke nû ya têkoşînê hat ragihandin. Hat gotin ku bi polîtîkayên tund ên dravî (pere) dê pêşiya enflasyonê were girtin. Bi rêya bilindkirina faîzê, pere ji piyaseyê hat kişandin. Lê belê enflasyon ji sedî 30 û 40î, derket heta sedî 70yî. Niha dîsa daxistiye dor sedî 32yan. Di piyaseyê de pere tune ye lê enflasyon jî bi têra xwe kêm nebûye. Bilindbûna faîzan û sekinîna di piyaseyê de, dibe sedema zêdebûna konkordato û îflasan."
"Armanc ne rakirina tam a nafakê ye"
Yapıcıoğlu anî ziman ku hinek derdor dibêjin heger nafaka were rakirin dê jin bibin mexdûr û wiha peyivî: "Em bi salan e dibêjin ku divê em ciwanî û malbatê li ser piyan bigirin. Vê paşiyê hinek paketên nû tên ragihandin lê em weha difikirin ku ev jî kêm in. Înşallah ev yek jî dê bigihîje cihê ku heq dike. Dadgeha Destûra Bingehîn (AYM) derbarê nafakaya bêsînor de biryarek da. Me berê jî gotibû ku nafakaya bêsînor zilm e. Dadgeha Destûra Bingehîn diyar kir ku ev yek şaş û neheq e, ev betal kir û ji bo ku rêziknameyeke nû were çêkirin 9 meh wext da Meclîs û hikûmetê. Hinek kes dibêjin ku heger nafaka were rakirin dê jin bibin mexdûr. Lê belê Dadgeha Destûra Bingehîn nabêje «Qet nafaka neyê dayîn». Kesek heger çend mehan zewicî mabe, çima mecbûr bibe ku 30-40 salan nefeqe bide? Pêşniyaza me heye; me bi eşkereyî di bernameya partiya xwe de nivîsandiye. Me gote ku: Jinên ku nikarin debara xwe bikin û tu kesê wan ê xwedîderketinê tune ye, bila dewlet debara wan bike. Bila dewlet xwedî li wan derkeve, em ji bo vê fonên pêwîst ava bikin. Bila mesrefên wan ji aliyê dewletê ve werin dabînkirin."

"Pêwîst e jin neçarî xebatê nebe"
Yapıcıoğlu cih da van îfadeyan: "Hinek bêexlaq derketin, gotinên me ba dan û weha gotin, «HÜDA PAR dibêje ku em ê jinan xwedî bikin.» Li vê gotina pûç binêrin. Niha em careke din dubare dikin: Pêwîst e jin neçarî xebatê nebe; heger di rewşek wusa de be ku nikaribe bixebite û kesekî ku xwedî li wê derkeve tune be, bila dewlet hemû hewcedariyên wê yên zerûrî dabîn bike. Pêşniyaza me ev e."
Projeyên piştgirî û zewacê yên ji bo ciwanan
Yapıcıoğlu li ser dawiyê diyar kir ku divê piştgiriyên ku avakirina malbatan ji bo ciwanan hêsan dikin bikevin jiyanê û weha got: "Ji roja ku me partiya xwe ava kiriye vir ve em dibêjin ku, bila alîkariya avakirina malbatan ji bo ciwanan were kirin. Hikûmetê di wê mijarê de gavek paşde avêt. Niha krediyê dide ciwanan. Em jî dibêjin na, ne kredî ye; hem miktarê wê zêde bikin hem jî vê yekê wekî hîbe (bêveger) bidin wan. Ango paşde ranekin. Pêşniyazeke me ya din a ku me 14 sal berê di bernameya partiya xwe de cih dabûyê ev e: Ji bo ciwanên ku dema zanîngehê dixwînin û dixwazin bizewicin, bila warên zewacê yên bi şêwazê apart (yek û yek - 1+1) werin çêkirin. Werin em vê îmkanê bidin ciwanên ku di dema xwendekariyê de zewicîne an jî dixwazin bizewicin. Niha rêveberên saziyên têkildar dibêjin ku wan di vê mijarê de dest bi hinek amadekariyan kiriye. Înşallah em ê bibin şopînerê vê yekê jî.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.